«Шууялдая буряадаараа» хори аялгаар
Ород Уласта ажаһуудаг арадуудай эдеэ хоол тухай “Шууялдая буряадаараа” гэһэн дамжуулга Юрэнхылэгшын соёлой үүсхэлнүүдэй грантын туһаламжаар Буряад ФМ радио, ВАРК хоёр хамтаран бүтээбэ.
ДАГЕСТАН
АВАРНУУДЫ ПЛОВ «БООГ»
Чигчи. Ворч амии, хүбүүд! Йорч ами, басагадууд! Рорч ами, хүндэтэ радио шагнагшад! Салам алейкум, Гүүглэй акаа!
Гүүглэй. Ваалейкум салам, Чигчи! Ваалейкум салам, хүндэтэ радио сонсогшод! Дагестанда ажаһуудаг гушаад арад яһатанай дунда аварангууд гэжэ яһатан бии юм!
Чигчи. Мүнөө Дагестанда 850 000 аварнууд ажаһуудаг. Хэлэниинь нахско-дагестан бүлгэмдэ ороно.
Гүүглэй. Дагестан яһатан гэжэ байдаггүй. Дагестан гээшэмнай нютаг-газарай нэрэ болоно. Даг – хада уула. Стан – газар, нютаг. Хада уулатай нютаг гэжэ ойлгоё. Нэрээшье, Дагестан Уласта гушаад гаран яһатан ажаһуудаг. Үшөө тиигээд өөһэд дундаа олон групп, бүлгэм, бүлэ, айл-аймагуудаар илгаржа хубаарилуулагдадаг. Короче, делиться болодог!
Чигчи. Би тоолоод үзэхэм гү?
Гүүглэй. Зай, тооложо эхилэ!
Чигчи. Лакс, кумык, ногайсууд, андис, ахвах, арчин, багвалал, бежта, ботлих, чамалал, годобери, хинух, хунзиб, кхваршууд, карата, тиндис, цез.
Гүүглэй. Аваарнууд, агуулнууд, даргиинсууд, лаакцанууд, табасараангууд, рутуульнууд, цахуурнууд, чечен-аккингууд.
Чигчи. Цезскэ арад гэжэ байдаг, үшөө дидойскэ арад гээд бии юм. Гинухцууд, гунзибцууд, бежтинцууд, хваршинууд.
Гүүглэй. Крызууд, удинууд, кайтагууд, кубачингууд, будуухууд, хиналуугчууд.
Чигчи. Картвелууднай грузинуудэй бүлгэмэй арад, менгрело-чанууд, свангууд болоно. Вайнахууднай чеченгууд, ингушэд, кистингууд, бацбийцууд болоно. Абхазо-адыгэй бүлгэмдэ абхазууд, абазингууд, кабардингууд, адыгууд, черкесууд, убыхууд болоно.
Гүүглэй. Зай гэжэ, хэлэмни дагестан арадуудай нэрэ тооложо эсэшэбэ.
Чигчи. Миниишье баһа. Нэгэ минута хэлээ гаргажа амаруулая, һэрюусүүлэе. Хэлэм урагша-хойшоо, зүүн-баруун тээшээ эрьелдэжэ, мушхагдажа шалашоо, һалашоо! Пауза абая!
Гүүглэй. Зали гаргая. Аварнуудай арадай дуу шагнажа жаргая!
Чигчи. Жаргая!
https://my. mail. ru/music/search/%D0%90%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20
аварская народная песня
Гүүглэй. Айраг – тарагаа гаргыш, хүбүүн! Амамни ангашаба!
Чигчи. Миниишье ундам хүрөөд байна. Маа, баригты, сэгээ. Адуунай кумыс.
Гүүглэй. Баярлалаа! Һайнш даа, нүхэр.
Чигчи. Пожалуйста, багша.
Гүүглэй. Абяа бү гаргыш даа ядахадаа!
Чигчи. Та өөрөө дуугаргажа һаланагүйлта!
Гүүглэй. Бү юумэ дуугара.
Чигчи. Молчи гэжэ гү?
Гүүглэй. Молчалыш гэнэб!
Чигчи. Молчалнаб!
Гүүглэй. Зай, хэлэмни амарба. Продолжать болое дамжуулгаяа, хүбүүн!
Чигчи. Миний хэлэн үшөө хүсэд амараагүй.
Гүүглэй. Зай, хэлэеэ амараажа, һэрюусүүлжэ хэбтыш даа. Бишни остолоо бэлдэжэ эхилхэм. Аварнуудай БООГ гэжэ нэрэтэй плов бэлдэхэбди. Бэлэн байгаарай. Рис бии бэзэ?
Чигчи. Бии бэзэ.
Гүүглэй. Будаа бии бэзэ?
Чигчи. Бии бэзэ.
Гүүглэй. Чигчи, дууланагши! Ку-ку! Унташаба гүш?
Чигчи. Бии бэзэ. Хрр-хрр!
Гүүглэй. НУ МОЛОДЕЦ!!! Спящий красавчик!
Чигчи. А?! Юу?! Хэзээ?! Хаана?!
Гүүглэй. Мүнөөдэр! Эндэ! Бү унта! Бодо!
Чигчи. Би унтанагүйб! Техническэ пауза хээб!
Гүүглэй. Техническэ гэнэ гүш. Зай, аварнуудай БООГ хэхэмнай гү?
Чигчи. Хэел. Бэлэн байнаб. Юу хэрэгтэй юм?
Гүүглэй. Будаа.
Чигчи. А, рис гү. Рис навалом. Гурбан мэшээг байна.
Гүүглэй. Манай БООГ пловто хахад килограмм хэрэгтэй. Тэрэ гурбан мэшээгээ саашань хадагалаарай до поры до времени. Мало ли что.
Чигчи. А что?
Гүүглэй. Вдруг кризис болошоо һань, как раз тэрэ гурбан мэшээгнай хэрэгтэй болошохо.
Чигчи. А, зай, таамнай, нээрээшье, олон кризистэ ороһон, муу сагай үнэр амта үзэһэн буурал аха ха юмта. Хүгшэн наһанай рефлекс.
Гүүглэй. Чигчи, аварнууд бууза хэдэг гэжэ дуулаа һэн гүш?
Чигчи. Нээрээ гү? Үгы, дуулаагүйб!
Гүүглэй. Хинкал гэжэ юун эдеэн бэ гэжэ мэдэхэ гүш?
Чигчи. А, буузада адли формотой, грузингуудай хинкали эдижэ үзөө бэлэйб недондо.
Гүүглэй. Во-во! Аварнууд баһал хинкал хэдэг. Досоохи мяханайнь орондо элдэб овощ, ногоо хэжэ эдидэг.
Чигчи. Мяхаша зон гэжэ һанаалби аварнуудые.
Гүүглэй. Мяха хэрэглэдэг. Ан гүрөөһэнэйшье, хониной, үхэрэй мяха эдидэг.
Чигчи. Аварнууд барилдааша зон гэжэ дуулаа һэмби! Нээрээ гээшэ гү?
Гүүглэй. Хабиб Нурмагомёдов – чемпион по боям без правил гэжэ хүниие мэдэхэ гүш?
Чигчи. О, Хабиб гү!!! Мэдэхэ! Конечно мэдэхэ!
Гүүглэй.
Кункраби.
Дида ккола, рагда, камурал васал
Кирго руккун гьечиин, каанабак ллечиин.
Доба борхалууда хаахиил зобазда
Ххахаал ккункрабазде сверун ратилин.
Чигчи. Юун гэжэ уншабат?
Гүүглэй. Журавли.
Мне кажется порою, что солдаты,
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю эту полегли когда– то,
А превратились в белых журавлей.
Чигчи. Расул Гамзатовай шүлэг ү?
Гүүглэй. Тиимэ, Расул Гамзатов баһал авар яһатанай ирагуу найрагша хүн байгаа. Поэт.
Чигчи. Би дууень шагнаа һэмби.
Гүүглэй. Зай, аварнуудай плов хэжэ эхилэе.
Чигчи. Би всегда готов. Юу хэрэгтэйб?
Гүүглэй. Ута будаа – длиннозернистый рис абаад шананабди. Тиигээд, тыква хэрэгтэй.
Чигчи. Байна. Олооб. Маагты!
Гүүглэй. Так, тыква-мыква баригдаба минии гартам. Гарнир хэхэбди, душма гэжэ нэрэтэй юм.
Чигчи. Душман?
Гүүглэй. Душма гэнэб. Тыквэеэ арилгажа кубиками хэршэнэбди. Сахар нэмэнэбди, улаан перец. Тушилнэбди – удаан гал дээрэ шананабди.
Чигчи. Таак, тушилнэб!
Гүүглэй. Тогооной оёортонь душмаагаа хэжэ, дээрэһээнь будаагаараа булажа, бага гал дээрэ удаахан бария.
Чигчи. Томилхо гү?
Гүүглэй. Томилхо. Тиигээд сухофрукт хэрэгтэй болохонь. Курага, чернослив, изюм бии гү тэрэ үнөөхи оёоргүй холодильниг соошни?
Чигчи. Курага байна, хараслив олдобо, үзүм байна.
Гүүглэй. Тоһон соо хуу хэ, шарая. Тахяа хэрэгтэй.
Чигчи. Заморожено тахяанай тушка байна. Гаргахам гү?
Гүүглэй. Гарга, если не жалко.
Чигчи. Баригты, манай тахяа.
Гүүглэй. Тахяагаа һонгиноороо шинковаадлаад наашань үгөөрэй.
Чигчи. Шинковаадлааб.
Гүүглэй. Тааак, отлично. Тахяамнай супер красавица болошобо. БООГОО тахяагаараа даруулжархие. Тогоонойнгоо хабхагыень хаажархи. 40 минута хүлеэе.
Чигчи. Нэгэн, хоёр, арба, хорин зургаа, гушан губа, гушан юһэ, дүшэ. Дүшэн минута үнгэршэбэ. Гаргахамнай гү?
Гүүглэй. Зай, гаргая. Томо табаг дээрээ түрүүн будаагаа гаргая, тыквынгээ душмаагаа, хурайфрүктнүүдээ, тахяагаа. Фантастика!
Чигчи. Ай, Бурхааан!!! Шүлһэм доошоо урдажа эхилбэ!
Гүүглэй. Спокойствие, только спокойствие, Чигчи! Хараад аба, һанаад аба, Чигчи. Энэшни БООГ юм! Авар плов! Приятного амтатита!
Чигчи. Хүндэтэ радиосонсогшод, таамнай хаража үзөө һаа упадете! Ямар гоё амтатай плов шанаа гээшэбибди Гүүглэй ахай бидэ хоёр! Приятного амтатита, нүхэдүүд! Үшөө уулзахабди!
Гүүглэй. Зай, Чигчи, гараа угаагаад, гараара эдижэ ороебди божественно БООГ пловоо!
Чигчи. Зай, битнай гараа ошожо угаахам. Үхибүүд, товарищи, уулзатараа!
Гүүглэй. Уулзатараа, баяртайнууд!
Дамжуулга бэлдэгшэд:
Зохёон найруулагша – Хүүхэлдэйн «Үльгэр» театрай уран һайханай хүтэлбэрилэгшэ Жалцанов Эрдэни
Чигчи – “Үльгэр” театрай зүжэгшэн Рабданов Даша
Гүүглэй Мэргэн – Буряад театрай зүжэгшэн Солбон Субботин
Абяа найруулагша – Юмов Булат
Гараhан дамжуулганууд
Гараhан дамжуулганууд