АДЫГ ЯСТАНЫ КОТЛЕТ

«Шууялцая буряасаараа» сартуул аялгаар
Олон ястаны эдиж уудаг хоол тухай “Шууялцая буряасаараа” гэсэн дамжуулга Орос Уласы Юрэнхылэгчийн соёлы санаачилгын грантнуудай тусаламжаар Буряад ФМ радио, ВАРК хоёр  хамтаран бүтээбэ.

АДЫГ КОТЛЕТ

Чигчи. Амар мэндэнүүд, хүүхэд-хүвүүд! Привет-привет, мальчишки-девчонки! ШҮФЭС!!! АДЫГ ястаны хэлеэр мэндэ-э гэвэв! Үнины харалцаагүйвд! Үнины дуугаралцаагүйвд! Үнины шалялцаагүйвд! Даже соскучится болооб! Битнай олон сонинтой тандаа ерэбэб, олон сонин дуулгахам, олон сониноо зугаалхам! Куча новостей, гэнэб! Томоос томо куча! Короче! Гүүглэй мэргэн багша, сайн байна гүт!
Гууглэй. Сайн байнуу, Чигчүүдэй! Би чинь чамайгаа үнины хараагүйб! Зай, ямар сонинтэйбч, хаагуур зайгаабч, юу хеэвч, ямар тус-нэмэр арад зондоо оруулаавч? Пользо хеэгүүч эжы-авадаа, аха-эгэчнэртээ?
Чигчи. ШҮФЭС! Ой, багшаа, не поверите! Битнай бүхы манай России гүрэнөөрөө аянчалаав! Олон юмэ үзөөв, олон юмэ хараав, олон юумэндэ сураав!
Гууглэй. Зай, тыгээд олон юмэ үзөө, хараа, олон юмэндэ сураж аваа юм хадаа, бэдэндээ зугаалж үгөөч энэ зандаа, прямо сейчас стесняться болонгүйгоор!
Чигчи. Прямо үнөө гэж ү! Хоршоо! Багшаа, КУХНЯ – буряасаараа юу гэдэг бэлэй? КУУУУХЭНЬ гэхэ ү?
Гууглэй. КУУУХЭНЬ гээ болоч алдуу болохгүй. Али, ГАЛ-ТОГООНЫ ҮРӨӨ, ГАЛ-ТОГООНЫ байшин гэжэч болон.
Чигчи. Үгы дээ, багша. КУХНЯ – не в смысле комната, үрөө.
Гууглэй. В смысле?!
Чигчи. В смысле, КУХНЯ НАРОДОВ РОССИИ гэж хэлэх гээд, буряасаараа юу гэж хэлэдэгынь марчишоов.
Гууглэй. А, зай, теперь ойлгоов! КУХНЯ НАРОДОВ РОССИИ – буряасаараа РОССИИН АРАД ТҮМЭНЫ ЗАНЧИЛТА ЭДЕЭ-ХООЛ гэж хэлж болон.
Чигчи. Вооот, зүв хэлэбэт! Россиин арад түмэны хоол тухай зугаа байна. Битнай иимэ түсэвтэйгөөр, иимэ санамжатайгаар, бүхы России гүрэнөөрөө аянчлаав! Олон арад-ястанууды эдеэ-хоол цуглуулвав,  ямар байдагыень хараж аваав, асуугааб, яагаад хэдэгыень блокнот тоо бичэж аваав, сураав, өөрынгөө улаан гараараа чанаж-шараж туршаав! Үнөө хамта Гүүглэй  багшатайгаа таанартаа, радио-чагнагчадтаа харуулхавд, гараараа хиихэвд, гараараа урлахавд, зохеож харуулхавд, үзүүлхэвд, сургахавд.
Гууглэй. Оооо, ямар сонирхолтой, амтатай аянчилга хиигээ гээчивч, Чигчи! Россиин олон бага ястаны эдеэ-хоол хадаа, олон янза бүриин хэлвэрүүд байха, махтай-ногоотой, шарагдсан-чанагдсан, хэрчэгдсэн-нюхагдсан, жигнэгдсэн, хатаагдасанч, элдив янзын байдаг! Зай, Чигчи дүү минь, остоол бэлэн, гал тогооны хэрэгцэлнүүд бэлэн. Маа, энэ хутаг, заазуур, сүхэ, шанага, таваг, каструуль-маструуль! Үшөө юу хэрэгтэйв? Хюрөө хэрэгтэй гү?
Чигчи. Үгы, байгты, хэрэггүй. Фарш хиихэвд. Адыгейскэ котлет хиихэвд үнөө. Ханцыгаа шуугаад-шамлаад махаа татаж эхилэе.
Гууглэй. Адыгүүднай хэд-юуд бэлэй? Ханцыгаа шуугааб.
Чигчи. Адыгүүднай өөрыгөө адыгүүд гэж нэрлэдэг! Кавказ хада-уулын арад гэж мэдэхэб. Ниислэл хотонь Майкоп юм.
Гууглэй. Адыгууд маханд дуртай гэж мэдэхэб.
Чигчи. Махач эдидэг, сүны эдеэ хоол бэлэсдэг, ногоо-могоо эдихэ.
Гууглэй. Зай, гахайн мах татаж эхилбэб. Үшөө юу хэрэгтэйб,Чигчи?
Чигчи. Тааак, таван зуун грамм гахайн фарш, печень-эльгэ.
Гууглэй. Заавол гахайн печень хэрэгтэй юм ү? Холдильнигтэч дүүрэн хонины эльгэ, үхэры, адууны байна!
Чигчи. А, хамаагүйл даа, хониныч, говядиныч болох.
Гууглэй. Говядины гэжэ ямар маха гээчив?
Чигчи. Жадина-говядины!
Гууглэй. А, ойлгооб, үхэры гү!
Чигчи. Үхэры!
Гууглэй. Таак, үнөө яаха болоновивд?
Чигчи. Нюхагты, бажуугты. Во-воо, иигэж тас нюхаад наашань табигты.
Гууглэй. Табяаб. Цаашань?
Чигчи. Упсоу!
Гууглэй. Юу гэжишвэч?
Чигчи. Упсоу, адыг-черкес хэлеэр баярлалаа, спасибо гэж хэлэдэг юм.
Гууглэй. Чигчи бэдэ хоер гоеор хүдэлж эхилвэвд. Бэдэндэ хүгжим тусламж хэрэгтэй болоод байна.
Чигчи. ЛЕЗГИНКА хатарая!

https://my.mail.ru/music/search/%D0%9B%D0%B5%D0%B7%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D0%B0%20%D0%90%D0%B4%D1%8B%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F
Адыгейская лезгинка народная.

Гууглэй. Ой! Ой! Все! Хүлэм все! Салаа! Ямар хурданаар хатарна гээчивч, Чигчи! Хаана иимэ гоеор хатаржа сураа хүмч?
Чигчи. Битнай хатары студида гурбан жил  явадаг байгаав. Үнөө боличоов. Времем үгы болоо.  
Гууглэй. Бэрхэ байнач. Хүлныч хуруунууд бараг ү? Хугарчоогүй бэз! Айдасгтайгаар хүлынгоо хуруунуудаараа пол нанчиж  хатараач! Ой, би хараад айчоов! Хайран хүлынгоо хуруунуудаа гамнаач!
Чигчи. А ничел даа, уже привыкать болчоо. Отвлекаться бү болый доо. Тек-тек-тек. Байз, санаад үзэе. Вспомнить хэрэгтэй. Таак, лук хэрэгтэй!
Гууглэй. Зачем лук? Буряад лук гү, али спортивный лук гү?
Чигчи. Багша, та яанавта? Лук гэнэв! Сонгино!
Гууглэй. Үгы тэгээд СОНГИНО гэж ойлгуулаач юрдөө!
Чигчи. Сонгино! Сливочно тос!
Гууглэй. Зай, тос! Сливочно! Шарах ү?
Чигчи. Шарагты! Тэрэ лукээ –сонгиноо хэрчэгты мелко!
Гууглэй. Мелко хэрчээв, жижихэнээр.
Чигчи. Фаршруугаа тэрэ сонгиноо хиижшый. Хоер үндэгэ хэрэгтэй.
Гууглэй. Ямар үндэгэ? Юуны?
Чигчи. Тахяаны үндэгэ. Хоер! Скорлупаагынь арилгаат  үгы, багшаа! Юундэ үндэгнүүдээ скорлупаатайнь фаршаруу хиижэшвэт?!
Гууглэй. Чигчи, чи өөрөө урдань юундэ хэлэнэгүйвч скорлупаагынь тайлах гэж, арилгах хэрэгтэй гэж! Би нь зэмэтэй болчивуув!
Чигчи. Багша, та хаана хараа хумта үндэгэ скорлупаатайнь эдидэг юм гэж?!
Гууглэй. Хэн мэдэв, может адыгүүд үндэгэ халистайнь-скорлупаатайнь эдидэг занчалтай байгаа, может быть!
Чигчи. Багша, таамнай Гүүглэй Мэргэн бэлэйт! Бүхы юмэ мэдэдэг, танда мэдээгүй юмэ гэж энэ дэлхэй дээрэ үгы бэшэ хадаа!
Гууглэй. Зай, хүвүүн, ааляар дуугархадач яанав. Дүлии бэшэв. Радио-чагнагчаднай чагнаж байжайн.
Чигчи. Ой, марчишоод суунав. Радио-дамжуулга болж байна бэлэй. Одоол извините. Эрхим хүндэт Гүүглэй багша, тэрэ үнөөхи хоер үндэгнүүды скорлупаагынь арилгагты, тышэнь шэдэгты! Соль, перец наашань үгэгты! 
Гууглэй. Понял, босс! Тааак, бари энэ давас! Ямар пеерс, хара пеерс ү, али улаан пеерс ү?
Чигчи. Хамаагүй, ямарч болонь пеерс. Ямар пеерс олдонов, тэрэл пеерсээ наашань үгэгты. Өөргүй амтатай болох гэж уверен стопудово.
Гууглэй. Үшөө юу хэрэгтэйв, босс?
Чигчи. Хлеб! Хилээб!
Гууглэй. Хилээмэн гэж ү? Талх уу?
Чигчи. Тиимэ, талх! Хлеэбэн!
Гууглэй. Хара ү, цагаан хлебушкэ ү?
Чигчи. Хамаагүй, ямар хлебушкэ олдонов холдильнигтэм, тэрэл хлебушкээ наашань үгэгты!
Гууглэй. Маа энэ, бари, босс, энэ хара талх! Хүндэтэ радио-чагнагчад, адыг чустай мэдээж хүнүүдые мэдэх үт? Үгы гү?
Чигчи. Үгы! Таамнай лэ Гүүглэй багша бэлэйт, бүхы юмэ хуу мэдэх, чадах мастер!
Гууглэй. ИНАЛ тайж, адыгуудай ударидагч, мэдээж политик хүн байгаа юм. Шора Ногмов – агуу ехэ мэдээж эрдэмтэн, просветитель, “Адых ардын түүх” гэж ном зохеосон. Султан Бибарс – жанжин, Египтын султан байсан. Султан Хан-Гирей – адыгууды тайж, Россиин Цагаан хааны түшмэлнүүды ударидагч. Михаил Щемякин – кабардинец из рода Кардановых, бүхы дэлхэйдэ мэдээж скульптор, художник. Тымэ хүнүүдые мэдэхгүй хүн гүч,Чигчи?
Чигчи. Үгы. Багша, та намайе иимэ айдастай нэрэнүүдээр бү айлгагты, пожалуйста. Битнай томо болоод, олон ном уншахав, олон юмэ мэдэхэ болохов. А үнөө дээрээ, адыгууды занчалта хоол цаашань хииелдээ. Таак, минии блокнооттом иигэж бэчээтэй байна, - Нарежьте хлеб мелкими кубиками, взболтайте 2 яйца со щепоткой соли.
Гууглэй. Кубикоор гэнэ үч? Томо кубикоор ү али жижэхэн кубикор ү?
Чигчи. Средне кубикор хэрчэгты!
Гууглэй. Зай, босс, хэрчээв кубикоор, взболтаалаав! Ямар давас нэмэхэбиб, мелкэ ү али крупн уу?
Чигчи. Багша, таамнай ямар...ямар...
Гууглэй. Вреднэ ү?
Чигчи. Угы, вреднэ бэш, привередливый гээчивта!
Гууглэй. Босс, танайнгаа зохеож байсан хоол исключительнэ амтатай болохын түлөө, санаагаа зовож асуужа байнав.
Чигчи. Маш ехэ башиива.
Гууглэй. Давас нэмээв! Цаашань?
Чигчи. “Сформуйте из фарша лепешки размером с ладонь и разогрейте растительное масло”,  - гэнэ. Сформуйте – гэж үгэ юу гэсэн үгэ юм, багша?
Гууглэй. Тэрэч, это, как его, сформуйте! Мэдэхгүй хүн гүч!  Форма болгогты гэжэйн. Зай, хараж бай,  энэ епошка альганынгаа хэмжээгээр, альгандаа багтахаар хиижэшвэв.
Чигчи. Растительнэ маслаа разогрейте гэнэ.
Гууглэй. Халаагаав маслаа, тосоо.
Чигчи. Обмакните лепешки сначала в муку, затем — в яйца и кубики хлеба. Обжарьте до румяной корочки, гэнэ.
Гууглэй. Босс, обмакнуть болоов гурилдаа. Обмакнуть болоов үндэгэндээ, талхандаа макаалаав. Цаашань, босс.
Чигчи. Обжарьте гэнэ, до румяной корочки.
Гууглэй. Дуулвав, босс, шараж эхилвэв. Шараж байнав, босс. Халхай! Хуруугаа шатаажишвав!
Чигчи. Багша, болгоомжотой байгты! Аккуратнаар хоер гараараа хиихэ хэрэгтэй. Над шэнги. Вот. Харнуут!
Гууглэй. Харажал байнав, босс. Мастер байнат, босс! Иигээд лэ все юм үү? АДЫГ КОТЛЕТ бэлэн болоо гэж үү?
Чигчи. Бэлэн болоо. Зай, багша, хуу зүв хиигээвд. Та эхилээд ама хүрэгты. Амтатай гү?
Гууглэй. О, халуун гээчэнь. Амтатай гээчэнь! Естой АДЫГ КОТЛЕТ эдиж үзэвэв! Баярлалаа, босс!  Хүндэт манай шеф-повар, мастер Чигчи, тандаа, радио-чагнагчадтаа мастер-класс харуулж үгэв!
Чигчи. АХАМАД ТОГООЧИН Чигчи гээчив, дуулнуут, хүндэтэ манай радио-сонсогчод! АДЫГ КОТЛЕТ шараж, остоол дүүрэн хэшэг-баян сууж баярлаж, бужганж-бажганж суугты! Приятного амтатита!
Гууглэй. Сайн даа, Чигчи! Адыгүүд яаж котлет шарадагынь мэдэж авлайв! Таанартаа, хүндэтэ радио-чагнагчадтаа харуулж, үзүүлж, сургаж үзлээвд. АДЫГ КОТЛЕТ хииж сурахгай бол бэдэндээ гар утасаараа залгаж, өөснынгөө рецептнүүдээрээ хуваалцаж, сониноо зугаалж үгөөрэйгты! Дахин уулзатараа, нүхэд!
Чигчи. Уи хэлэл, хүвүүд, хүүхэд, эжы-аванар!!! Уулзатараа!

Дамжуулга бэлдэгчэд:
Зохёон найруулагча –  Хүүхэлдэйн «Үльгэр» театрай уран сайханы хүтэлбэрилэгчэ Жалцанов
Эрдэни
Чигчи –– Буряад театрай зүжэгчин Ранжилова Ольга
Гүүглэй Мэргэн –– Жалцанов Эрдэни
Абяа найруулагча – Юмов Булат