«Шууялцая буряасаараа» сартуул аялгаар
Олон ястаны эдиж уудаг хоол тухай “Шууялцая буряасаараа” гэсэн дамжуулга Орос Уласы Юрэнхылэгчийн соёлы санаачилгын грантнуудай тусаламжаар Буряад ФМ радио, ВАРК хоёр хамтаран бүтээбэ.
ДАГЕСТАН АВАРНУУДЫ ПЛОВ «БООГ»
Чигчи. Ворч амии, хүвүүд! Йорч ами, хүүхэд! Рорч ами, хүндэтэ радио-чагнагчад! Салам алейкум, Гүүглэй акаа!
Гууглэй. Ваалейкум салам,Чигчи! Ваалейкум салам, хүндэтэ радио-сонсогчод! Дагестанда ажасуудаг гучаад арад ястаны дунда аварангууд гэж ястан бии юм!
Чигчи. Үнөө Дагестанда 850 000 аварнууд ажасуудаг. Хэлэнь нахско-дагестан бүлгэмдэ ородог юм.
Гууглэй. Дагестан ястан гэж байдаггүй. Дагестан гээчэмнай нютаг-газары нэрэ болоно. Даг – хада уула гээч. Стан – газар, нютаг юм. Хада уулатай нютаг гэж ойлгое. Нэрээч Дагестан Уласта гучаад гаран ястан ажасуудаг. Үшөө тыгээд өөсэд дундаа олон групп, бүлгэм, бүлэ, айл-аймагуудаар илгарж хувааралцадаг. Короче, делиться болодог!
Чигчи. Би тоолод үзэхэм үү?
Гууглэй. Зай, тооложоү эхилэ!
Чигчи. Лакс, кумык, ногайцууд, андис, ахвах, арчин, багвалал, бежта, ботлих, чамалал, годобери, хинух, хунзиб, кхваршууд, карата, тиндис, цез.
Гууглэй. Аваарнууд, агуулнууд, даргиинцууд, лаакцанууд, табасараангууд, рутуульнууд, цахуурнууд, чечен-аккингууд. Зай гэж, хэлэм дагестан арадууды нэрэ тоолож эцэчилэй.
Чигчи. Миний ч бас. Нэгэ минута хэлеэ амаруулые, сэрюүцүүлые. Хэли салаа!
Гууглэй. Зали гаргая. Аварнууды арад дуу чагнаж жаргая!
Чигчи. Тыгые!
https://my.mail.ru/music/search/%D0%90%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20
аварская народная песня
Гууглэй. Айраг –тарагаа гаргаач, хүвүүн! Амам ангачива!
Чигчи. Миний ч амам ангаад байна. Баригты, адууны кумыс.
Гууглэй. Баярлалаа! Зай, хэлэм амарав. Продолжать болые дамжуулгаа!
Чигчи. Миний хэлэм үшөө хүцэд амараагүй.
Гууглэй. Зай, хэлеэ амарааж, сэрюүцүүлж хэвтэжэй. Би ч остолоо бэлэсч эхилхэм. Аварнууды БООГ гэж нэрэтэй плов бэлэсхэвд. Бэлэн байгаарай. Рис бии бэз?
Чигчи. Бии бэз.
Гууглэй. Будаа бии бэз?
Чигчи. Бии бэз.
Гууглэй. Чигчи, дууланууч! Ку-ку! Унтачивууч?
Чигчи. Бии бэз. Хрр-хрр!
Гууглэй. НУ АХЛАЙ!!!
Чигчи. А?! Юу?! Хэзээ?! Хаана?!
Гууглэй. Үнөөдэр! Эндэ! Бү унта! Бос!
Чигчи. Би унтаагүйб! Техническэ пауза хиигээв!
Гууглэй. Техническэ гэнэ үүч. Зай, аварнууды БООГ хиихэмнай гү?
Чигчи. Хиел. Бэлэн байнав. Юу хэрэгтэй юм?
Гууглэй. Будаа.
Чигчи. А, рис үү. Рис навалом. Гурван мэшээг байна.
Гууглэй. Манай БООГ пловдэ хагад килограмм хэрэгтэй. Тэрэ гурван мэшээгээ цаашань хадагалаарай до поры до времени. Мало ли что.
Чигчи. А что?
Гууглэй. Вдруг кризис болчоо болонь, как раз тэрэ гурван мэшээгэмнэй хэрэгтэй болчихо.
Чигчи. А, зай, таанарамнай нээрээч олон кризистэ орсон, муу цагы үнэр амта үзэсэн буурал авгай байнат. Хүгшэн насны рефлекс.
Гууглэй. Чигчи, аварнууд бууза хиидэг гэж дуулаасэн гүч?
Чигчи. Нээрээ гү? Үгы, дуулаагүйб!
Гууглэй. Хинкал гэж юу эдеэ-хоол бэ гэж мэдэхүч?
Чигчи. А, буузада адилхан форматай, грузингууды хинкали эдиж үзөөсэм ноднин.
Гууглэй. Во-во! Аварнууд бас хинкал хиидэг юм байна. Дотороо маханы орондо элдив овощь, ногоо хиижэ эдидэг юм бэлэй.
Чигчи. Маханда дуртай зон гэж санадаг байгаав аварнуудые.
Гууглэй. Мах ехэ хэрэглэдэг. Ан гүрөөсны, хонины, үхэры мах эдидэг.
Чигчи. Аварнууд барилдаач зон гэж дуулаа сэмбэ! Нээрээ гээч үү?
Гууглэй. Хабиб Нурмагомедов – чемпион по боям без правил гэж хүниие мэдэхүч?
Чигчи. О, Хабиб үү!!! Мэдэх! Конечно мэдэх!
Гууглэй.
Кункраби.
Дида ккола, рагда, камурал васал
Кирго руккун гьечиин, каанабак ллечиин.
Доба борхалууда хаахиил зобазда
Ххахаал ккункрабазде сверун ратилин.
Чигчи. Юу гэж уншабат?
Гууглэй. Журавли.
Мне кажется порою, что солдаты,
С кровавых не пришедшие полей,
Не в землю эту полегли когда–то,
А превратились в белых журавлей.
Чигчи. Расул Гамзатовы шүлэг үү?
Гууглэй. Тымэ, Расул Гамзатов басал авар ястаны ирагуу найрагч хүн байгаа юм. Поэт.
Чигчи. Би дуугынь чагнаа сэмбэ.
Гууглэй. Зай, аварнууды плов хиижэ эхилэе.
Чигчи. Би всегда готов. Юу хэрэгтэйв?
Гууглэй. Урта будаа – длиннозернистый рис аваад чанахавд. Тыгээд, тыква хэрэгтэй болох.
Чигчи. Байна. Олоов. Маагты!
Гууглэй. Так, тыква-мыква баригдав миний гартам. Гарнир хиихэвд, душма гэж нэрэтэй юм.
Чигчи. Душман?
Гууглэй. Душма гэнэв. Тыквээ арилгаж кубиками хэрчинэвд. Сахар нэмэнэвд, улаан перец. Тушилнэвд – удаан гал дээрэ чананавд.
Чигчи. Таак, тушилнэвд!
Гууглэй. Тогооны оеортонь душмаагаа хииж, дээрээсэнь будаагаараа булаж, бага гал дээрэ удаахан бария.
Чигчи. Томилхо үү?
Гууглэй. Томилхо. Тыгээд сухофрукт хэрэгтэй болохонь. Курага, чернослив, изюм байгаа болонь тэрэ үнөөхи оеоргүй холдилнигтач, гарга тэрэнэй.
Чигчи. Курага байна, хараслив олдов, үзүм байна.
Гууглэй. Тосондо хуу хиижэш, шаражиш. Тахяа үнөө хэрэгтэй.
Чигчи. Заморожено тахяаны тушка байна. Гаргахам үү?
Гууглэй. Гарга, если не жалко.
Чигчи. Баригты, манай тахяа.
Гууглэй. Тахяагаа сонгиноороо шинковаалаад наашань үгөөрэй.
Чигчи. Шинковаалаав.
Гууглэй. Тааак, отлично. Тахяамнай супер красавица болчоод хэвтэжэйн. БООГОО тахяагаараа даруулжишые. Тогоонойнгоо хабхагынь хаажиш. 40 минута хүлеэе.
Чигчи. Нэгэ, хоер, арва, хорин зургаа, гучин гурва, гучин юс, дүчи. Дүчин минута үнгэрчив. Гаргахамнай гү?
Гууглэй. Зай, гаргая. Томо таваг дээрээ түрүүн будаагаа гаргая, тыквынгээ душмаагаа, хурайфруктнуудээ, тахяагаа. Фантастика!
Чигчи. Ай, Бурхан!!! Шүлэсэм доошоо унжиж урасчайн даа!
Гууглэй. Спокойствие, только спокойствие, Чигчи! Хараад ава, санаад ава. Энэ чинь БООГ гээч! Авар плов! Приятного амтатита!
Чигчи. Хүндэтэ радио-сонсогчод, таамнай хараж үзөө бол унахат! Ямар гое амтатай плов чанаа гээчэвивд Гууглэй авгай бэд хоер! Приятного амтатита, нүхэдүүд! Үшөө уулзахавд!
Гууглэй. Зай, Чигчи, гараа угаагаад, гараара эдиж ороховд божественно БООГ пловоо!
Чигчи. Зай, битнай гараа очиж угаахам. Үхивүүд, товарищи, остоолдоо суухынгаа урда гараа заавол угаах хэрэгтэй! Үулзатараа!
Гууглэй. Уулзатараа, баяртайнууд!
Дамжуулга бэлдэгчэд:
Зохёон найруулагча – Хүүхэлдэйн «Үльгэр» театрай уран сайханы хүтэлбэрилэгчэ Жалцанов
Эрдэни
Чигчи –– Буряад театрай зүжэгчин Ранжилова Ольга
Гүүглэй Мэргэн –– Жалцанов Эрдэни
Абяа найруулагча – Юмов Булат
Гараhан дамжуулганууд
Гараhан дамжуулганууд