ТЫВА ЯСТАНЫ ОРЕМЕ

«Шууялцая буряасаараа» сартуул аялгаар
Олон ястаны эдиж уудаг хоол тухай “Шууялцая буряасаараа” гэсэн дамжуулга Орос Уласы Юрэнхылэгчийн соёлы санаачилгын грантнуудай тусаламжаар Буряад ФМ радио, ВАРК хоёр  хамтаран бүтээбэ.

ТУВА АРАДАЙ ХООЛ. ОРЕМЕ.

Чигчи. Экии, хүндэтэ хүбүүд-хүүхэд! Экии-экии, хүндэтэ радио-чагнагчад! Экии, хүндэтэ Гүүглэй башкы!
Гууглэй. Экии, Чигчи хоураг! Кайы хирэ чоруп тур сен?
Чигчи. Отлично, башкы!
Гууглэй. Намая башкы гэж нэрлэхэдэч, тува хэлээр яриж суунач гэж ойлгожишлайв, зүб үү?
Чигчи. Кайи хирэ тур силэр?
Гууглэй. Эки тур мен!
Чигчи. Онза-солун чуу болуп тур?
Гууглэй. Ажырбас, эки!
Чигчи. Четтирдим, башкы!
Гууглэй. Улуу билээ читтирдим!
Чигчи. Багша, ямар гоеор, цэвэрээр дуугаржайнавта! Тува хэлэ сайн мэдэх байналта!
Гууглэй. Үгы тэгээд Гүүглэй бэлэйлби дээ. Зай гэж, хүндэтэ радио-чагнагчад, юу гэж бэдэ хоеры дуугаралцаж байсные та ойлгоогуут? Үгы гү? Үгы бол бэдэн таанартаа ойлгуулж үгэсэвд, тымүү, Чигчи!
Чигчи. Тым-тым! Экии – гэж хэлэхэдээ, манайхяар САЙН УУ! ПРИВЕТ! – гэнэ тува хэлэндээр.
Гууглэй. Башкы гэж багшаа хэлэдэг юм. Башка гэж үгэ ород хэлэндэ тюркэ хэлэнээс орож, БАШКА – ТАРХИ-ГОЛОВА гэж удтхатай болсон байх.
Чигчи. Ну и башковитый Вы у нас, Гүүглэй башка!
Гууглэй. Башка немного варит! Читтирдим – гэж үгэ, буряасаар БАЯРЛАЛАА гэсэн үгэ юм.
Чигчи. Улуу гэж үгэ – ИЛЮУ ЕХЭ гэсэн удхатай. Манай буряад-монгол хэлэ тува хэлэнтэй олон үгэнүүдэрээ холбоотой байх, нэгэл удхатай байха.
Гууглэй. Тува арад ес-занчалаараач, хувцасны есоороч, нүүдэлгэ байдалаараач, ес зангаараач  адил байдаг. Тува ардын дуу чагная!
https://my.mail.ru/music/search/%D0%A2%D1%83%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%9D%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D0%B0%D1%8F%20%D0%9C%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0
Ahoi (тувинская народная)

Чигчи. О, ямар гоеор дуулдаг арад гээчив! Нээрээ, чагнаж суугаад дээшээ ниисчэхээр гое аялга байна даа!
Гууглэй. Ниисчэхээр байна нээрээч! Тува арад 1944 ондо Совет Гүрэндэ өөрын эрхээр орсон юм. 1911 ондо Хитады Цин Улас, Цинская империя  үгы болж, хоцорч, салаж, Тува арад Цин Улсын албатан байснаа  тэдэны эрхээс чүлөөлэгдэж өөснын эрхэ чүлөөтэй болсон юм.
Чигчи. Манай ава зугаалаа юмсэн, 41 ондо Гитлеры манай СССР Ехэ гүрэндэ нападени хииж добтолгоор ороходонь, Тува арад Гитлертэ алба есоороо, танай фашист Германитай манай Тува Улас СССР-тэй хамтарж танда дайн зарлаж байнавд гэж мэдээ дуулгасан байгаа! Тыхэдэнь Гитлеры генералнууд иимэ сонин дуулж аваад, Гитлертээгээ СССР-ы карта цоорторонь шагааж,  бүхы шүнео бэдэрч зовоо юм гэлцэдэг! Хи-хи-хи!
Гууглэй. Зүв, тыгээ юм гэж хэлцэдэг! Миний санахад, Тувачууд тухай миин зугаа бэшэл хадаа гэж сананав! Тува ардын ямар хоол бэлэсхэмнайбибд?
Чигчи. Совершенно нюуц!
Гууглэй. Тырткан? Череме? Быштак? Ааржы? Долган? Божа? Хойтпак?
Чигчи. Ореме!
Гууглэй. Үрэм үү?
Чигчи. Ореме!
Гууглэй. ОРЕМЕ хиихүүвд, Чигчи?
Чигчи. Будем ореме хиих! Молочную пенку ОРЕМЕ, то же самое, что үрэм!
Гууглэй. Тымэ бол, сү хэрэгтэй болоно. Үнеэны сү хэрэгтэй.
Чигчи. Говядины гү?
Гууглэй. Говядина чинь – үхэры мах.
Чигчи. Коровын, короче!
Гууглэй. Үнеэны!
Чигчи. Холдилнигтам бии гээч үү, үгы гээч үү.
Гууглэй. Хониныч бол хамаагүй дээ!
Чигчи. Хонинуудые саадаг юм үү? Хониндо сү байдаг юм үү?
Гууглэй. Юу гэж?
Чигчи. У барашек молоко бывает что ли гэж асуунав.
Гууглэй. Чигчи, чи минь надаараа зугаа хииж суунууч. Хонь, үхэр-мал, чоно-баавгай, согоо-гүрөөс эдэ бүхы амитад бол сүгээрээ гүлигнүүдээ тэжээдэг гэж мэдэхгүй хүн гүч? Мле-ко-пи-тающие гэж нэрэтэйнүүд!
Чигчи. Ааа, тымэ юм үү? Би вовшээ тымэ гэж санаачгүйв, миин лэ ногоо зулгаажа эдеэд, усаа уугаад, явадаг гэжэл санаа сэмбэ!
Гууглэй. Вот чи,Чигчи, хүн хадаа басал мле-ко-пи-та-юш болоноч. А хүнүүдэмнай ямар амитады бүлгэмдэ ородог бэлэй, саналчи?
Чигчи. Бүлгэмдэ гэхэд, юу болонов?
Гууглэй. Ямар отрядта ороновчи, чи, хүн болоод?
Чигчи. Ямар отрядта гэж үү? Зуны лагерьта Шестой отрядта ородог байгааб.
Гууглэй. Шестой отряд гэнэ үүч! Тыгээвол чим млекопитающи амитады отрядта ородоггүй хүн байнач! Все понятно!
Чигчи. А таамнай ямар отряды хумта?
Гууглэй. Шестой отряды бэшэ.
Чигчи. Аааа..зэй. Юу гэж тугаар асуугаа бэлэйт?
Гууглэй. Хонины сү бии гү гэж асуугаа сэмбэ.
Чигчи. Хонины сү үгы. Үцгэлдэры хонидуудаа саагаагуйвдэ. Сүнь шэргэчөө.
Гууглэй. Ээ халаг. Зай, тымэ юум хадань ондоо хоол бэлэсхэ болоо.
Чигчи. Багша, байгтылта. А ямааны сү болох үү?
Гууглэй. О, как раз таарах, болох-болох!
Чигчи. Супер тыгээвол! Тэрэ холдилниг дотор таван литр ямааны сү канистраар дүүрэн байха.
Гууглэй. Отлично! Гое-гое, сайхан даа. Гое тарган ОРЕМЕ болохонь гэж хөөрэчлэй авгай чинь.
Чигчи. Багша, зааж эхилэгты, яагаад ОРЕМЕ хиидэг гэдэгыень. Би бэлэн суунав.
Гууглэй. Томо казан-тогоо бии гү?
Чигчи. Энэ байна, томо казан.
Гууглэй. Одоо бас, ямар сайхан гээчив, отлично! Тогоогоо шара тосоор арчиж түрхеод, ямаанынгаа сү тогооруугаа хиижэшые.
Чигчи. Тосоор ханынь түрхиж аваад, намаазалаад, сүгээ хиижэшлэйв.
Гууглэй. Сүгээ буцалтарань байлгаад, томо шанагаар  дээшэнь татаж самараарай.
Чигчи. Вот так тянуть надо гэж үү?
Гууглэй. Во-во, ехэ зүв. Дээшэнь шанагаараа татаж зуурах, самархач. Тонкой струей хөөс гартарань. Туваачууд  иигэж хиидэг занчалаа “саарар” гэж нэрлэдэг юм.
Чигчи. Саарлааб, багшаа! Самараав! Зуураав!
Гууглэй. Ямар бэрхэ хурдан соображалдаг хүвүүн гээчив! Хэны иимэ бэрхэ хүвүүн гээчив!
Чигчи. Нэгэ башка хорошо, а хоер башка ишоо лучше!
Гууглэй. Башковитый хүвүүн однако!
Чигчи. Танда лучше знать.
Гууглэй. Зай, бамбайтараа-пүлхытэрөө хөөсэрч байна  хөөсэнь. 
Чигчи. Потрясно зөөлэхэн пенка! Мыльное шоу шэнги! Хараат!
Гууглэй. Зай, самаргаагаа зогсоо. Хөөсэнь доошоо уные. Халта хүлеэе.
Чигчи. Хэды минут хүлеэхэвивд?
Гууглэй. Нэгэ сутка.
Чигчи. Юү?! Нэгэ сутка?
Гууглэй. Галаа суларуулж тавяад, халта-мулта сүгээ халаахавд.
Чигчи. Нэгэ сутка  үү?
Гууглэй. Гучин минут.
Чигчи. Та үнөө саяхан нэгэ сутка байлгахавд гэж хэлжэшоо бэлэйт! Мартаагүт?
Гууглэй. Тымэ, үглөөдэр ОРЕМЕМНАЙ бэлэн болоод байха. А пока дээрээ үцгэлдэр на всякий случай бэлэсчисэн хүмбэ  би чинь ОРЕМЕ.  Үцгэлдэрөөс хадагалаатай байгаа юм.
Чигчи. Багша, таанарамнай гэж нээрээ МЭРГЭН БАШКА байнат даа. Бүхы юмэ хуу заранне бэлэсчэшоод байжайх.
Гууглэй. Режиссура-найралга гэж байдаг. Чи юу гэж санаавч, үнөө энэ ОРЕМЕ хиижэшоод, завтра будет готово гэж хэлжэшоод, радио-чагнагчадаа үглөө болотор хүлеэлгэж байхуувд, Чигчи!
Чигчи. Нет конечно!
Гууглэй. Тымэ учраар бэдэ бүхы непредвиденнэ обстоятельствануудта, ямарч бол санагдаагүй байдалда орооч бол, юуч болооч бол, бэлэн байха естойвд. Ойлгоогүч, товарищ хүвүүн?
Чигчи. Всегда гот...то есть, ойлгоов, товарищ Гүүглэй башка!
Гууглэй. Не башка, а башкы.
Чигчи. Башкы-башкы и башкы!
Гууглэй. Учиться, учистья и учиться гэнэ үч. Зай, хүндэтэ манай радио-чагнагчад, Чигчи бэдэ хоеры зохеосон тува ардын ОРЕМЕ бэлэн болов. Ама хүрэгты. Манайда айлчилж ерэгты.
Чигчи. Остоол бэлэн. Тува ардын элдив янзын амтатай хоолдо хүртэлцэж, зугаа наадаа хииж зугаалж, дуунуудаа дуулалцаж сууялдаа! Приятного амтатита!
Гууглэй. Чигчи, тува ардын мэдээж хүнүүды нэгэнь болох Сергей Кужугетович Шойгу болоно. Бэдэндэ мэндэ хүргэж байна.
Чигчи. Мэдэхэв, танихав! Сайн да, хүндэтэ генерал Шойгу.
Гууглэй. Үнэн дээрээ, тува нэрэнь Шойгу. Овог нь Кужугет. Фамилия Кужугет, имя Шойгу. Томо болоод паспорт авахадаа Сергей нэрэтэй болж, Шойгу нэрээрэй фамили болгожишоо юм.
Чигчи. Тыгэж болодог юм үү?
Гууглэй. Конечно. Шойгу лэ хадаа тыгээ бэзэ.
Чигчи. Аа, ойлгоов. Зай, авгай башкы, байарлыг!
Гууглэй. Хүндэтэ радио-чагнагчад, экини кузедим!
Чигчи. Меенди – чаагай! Баяртай!
Гууглэй. Уулзахавд! Ужурашкыже!

Дамжуулга бэлдэгчэд:
Зохёон найруулагча –  Хүүхэлдэйн «Үльгэр» театрай уран сайханы хүтэлбэрилэгчэ Жалцанов
Эрдэни
Чигчи –– Буряад театрай зүжэгчин Ранжилова Ольга
Гүүглэй Мэргэн –– Жалцанов Эрдэни
Абяа найруулагча – Юмов Булат